Huwelijkse voorwaarden: bescherming van uw vermogen
Met huwelijkse voorwaarden (of huwelijksvoorwaarden) legt u vóór of tijdens het huwelijk vast hoe u uw financiën wilt regelen. Zonder huwelijkse voorwaarden trouwt u automatisch in gemeenschap van goederen. In dit artikel leest u wat huwelijkse voorwaarden inhouden, welke vormen er zijn en waarom het verstandig kan zijn om ze op te laten stellen.
Waarom huwelijkse voorwaarden?
Huwelijkse voorwaarden zijn verstandig als u:
- Ondernemer bent: u beschermt uw privévermogen tegen zakelijke schulden en risico's
- Vermogen meebrengt: u wilt dat uw bestaande bezittingen (spaargeld, onroerend goed, erfenis) privé blijven
- Schulden heeft: u wilt voorkomen dat uw partner aansprakelijk wordt voor uw schulden
- Een erfenis of schenking verwacht: u wilt dat deze buiten de gemeenschap valt
- Kinderen uit een eerdere relatie heeft: u wilt hun erfrecht beschermen
- Financiële onafhankelijkheid belangrijk vindt
Trouwen zonder huwelijkse voorwaarden
Vóór 1 januari 2018
Als u vóór 2018 bent getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, bent u getrouwd in algehele gemeenschap van goederen. Alles is gemeenschappelijk: bezittingen, schulden, erfenissen — alles.
Vanaf 1 januari 2018
Sinds 2018 geldt de beperkte gemeenschap van goederen. Het verschil: wat u had vóór het huwelijk blijft privé. Alleen wat u tijdens het huwelijk opbouwt, is gemeenschappelijk. Erfenissen en schenkingen blijven ook privé, tenzij in het testament of de schenkingsakte anders is bepaald.
Soorten huwelijkse voorwaarden
1. Koude uitsluiting
Bij koude uitsluiting is er geen gemeenschappelijk vermogen. Ieder houdt zijn eigen bezittingen en schulden. Bij scheiding wordt er niets verdeeld — ieder gaat weg met wat van hem of haar is.
Nadeel: als één partner niet werkt (bijvoorbeeld vanwege de zorg voor kinderen), bouwt deze geen vermogen op en staat bij scheiding met lege handen. De rechter kan in sommige gevallen toch een verrekening toepassen op grond van redelijkheid en billijkheid.
2. Periodiek verrekenbeding
U houdt uw eigen vermogen, maar spreekt af dat inkomsten periodiek worden verrekend. In de praktijk wordt dit vaak jaarlijks gedaan: wat er aan het einde van het jaar over is van het gezamenlijke inkomen, wordt 50/50 verdeeld.
Let op: in de praktijk vergeten veel stellen om daadwerkelijk te verrekenen. Als u het verrekenbeding niet uitvoert, kan bij scheiding alsnog verrekening plaatsvinden, maar dan wordt het bewijstechnisch lastig.
3. Finaal verrekenbeding
Bij een finaal verrekenbeding verrekent u pas aan het einde van het huwelijk (bij scheiding of overlijden). Het effect is vergelijkbaar met gemeenschap van goederen: bij scheiding wordt het vermogen alsnog 50/50 verdeeld. Het voordeel is dat u tijdens het huwelijk financieel onafhankelijk bent en beschermd tegen elkaars schulden.
4. Beperkte gemeenschap
U kunt ook kiezen voor een beperkte gemeenschap waarin alleen bepaalde vermogensbestanddelen gemeenschappelijk zijn, bijvoorbeeld alleen de echtelijke woning en de inboedel.
Hoe stelt u huwelijkse voorwaarden op?
Vóór het huwelijk
Huwelijkse voorwaarden moeten worden opgesteld bij een notaris en worden vastgelegd in een notariële akte. De akte wordt ingeschreven in het huwelijksgoederenregister bij de rechtbank. Dit maakt de voorwaarden ook kenbaar voor derden (schuldeisers).
Tijdens het huwelijk
Het is ook mogelijk om tijdens het huwelijk huwelijkse voorwaarden op te stellen of te wijzigen. Hiervoor is eveneens een notariële akte vereist. Sinds 2012 is het niet meer nodig om hiervoor toestemming te vragen aan de rechtbank.
Kosten
De kosten voor het opstellen van huwelijkse voorwaarden bij de notaris bedragen doorgaans €500 tot €1.500, afhankelijk van de complexiteit. Wijzigingen tijdens het huwelijk kosten doorgaans €300 tot €800.
Huwelijkse voorwaarden en schulden
Een belangrijk voordeel van huwelijkse voorwaarden is de bescherming tegen schulden:
- Bij koude uitsluiting of een verrekenbeding is elke partner alleen aansprakelijk voor eigen schulden
- Schuldeisers van uw partner kunnen niet aan uw privévermogen komen
- Dit is met name belangrijk voor ondernemers: als het bedrijf failliet gaat, blijft het privévermogen van de niet-ondernemende partner beschermd
Uitzondering: voor schulden die zijn aangegaan voor de gewone gang van de huishouding (boodschappen, huur, nutsvoorzieningen) zijn beide partners hoofdelijk aansprakelijk, ongeacht de huwelijkse voorwaarden (artikel 1:85 BW).
Veelgestelde vragen
Kan ik ook huwelijkse voorwaarden maken bij een geregistreerd partnerschap?
Ja, bij een geregistreerd partnerschap kunt u partnerschapsvoorwaarden laten opstellen bij de notaris. De regels zijn vrijwel identiek aan die voor huwelijkse voorwaarden.
Kan ik tijdens het huwelijk nog huwelijkse voorwaarden opstellen?
Ja, u kunt op elk moment tijdens het huwelijk huwelijkse voorwaarden opstellen of wijzigen. U heeft hiervoor beiden toestemming nodig en de akte moet door een notaris worden opgemaakt.
Wat als we geen huwelijkse voorwaarden hebben en gaan scheiden?
Dan wordt het vermogen verdeeld volgens het wettelijke regime: algehele gemeenschap (huwelijk vóór 2018) of beperkte gemeenschap (huwelijk vanaf 2018). In beginsel wordt alles 50/50 verdeeld.
Zijn huwelijkse voorwaarden altijd geldig?
Huwelijkse voorwaarden zijn geldig als zij bij notariële akte zijn opgesteld. Bepalingen die in strijd zijn met dwingend recht of de goede zeden zijn nietig. De rechter kan bepalingen die tot kennelijk onredelijke resultaten leiden, terzijde stellen.