Beroep in het bestuursrecht: procedure bij de rechtbank
Als u het niet eens bent met een beslissing van de overheid en uw bezwaar is afgewezen, kunt u beroep instellen bij de bestuursrechter. De rechter beoordeelt dan of het bestuursorgaan een juist besluit heeft genomen. In dit artikel leest u hoe de beroepsprocedure werkt.
Wanneer kunt u in beroep?
Beroep bij de bestuursrechter is mogelijk nadat u eerst bezwaar heeft gemaakt en dit bezwaar is afgewezen. U kunt in beroep tegen vrijwel elk besluit van een bestuursorgaan, waaronder:
- Afwijzing van vergunningen, uitkeringen of subsidies
- Oplegging van boetes of dwangsommen
- Besluiten over heffingen en belastingen
- Handhavingsbesluiten
- Besluiten op grond van de Wmo, Participatiewet of Jeugdwet
Termijn
U moet uw beroepschrift indienen binnen 6 weken na de datum van de beslissing op bezwaar. Deze termijn is strikt — een te laat beroep wordt niet-ontvankelijk verklaard.
Hoe stelt u beroep in?
Het beroepschrift
Uw beroepschrift stuurt u naar de rechtbank (sector bestuursrecht) in uw arrondissement. Het bevat:
- Uw naam, adres en contactgegevens
- De datum van het beroepschrift
- Een kopie van de beslissing op bezwaar
- De gronden van uw beroep (waarom is het besluit onjuist?)
- Wat u wilt dat de rechter beslist
- Uw handtekening
Griffierecht
Bij het instellen van beroep betaalt u griffierecht:
| Type zaak | Griffierecht natuurlijke personen (2026) |
|---|---|
| Bestuursrecht regulier | circa €187 |
| Sociale zekerheid / toeslagen | circa €55 |
| Belastingzaken | circa €55 |
Als uw beroep gegrond wordt verklaard, krijgt u het griffierecht terug.
De procedure
1. Verweerschrift
Na ontvangst van uw beroepschrift vraagt de rechtbank het bestuursorgaan om een verweerschrift. Het bestuursorgaan legt uit waarom het besluit juist is.
2. Vooronderzoek
De rechter kan aanvullende stukken opvragen, een deskundige benoemen of partijen om een reactie vragen.
3. Zitting
In de meeste gevallen wordt een zitting gehouden. U kunt uw standpunt mondeling toelichten. U kunt zich laten bijstaan door een advocaat of gemachtigde (niet verplicht in bestuursrecht).
4. Uitspraak
De rechter doet binnen 6 weken uitspraak. Mogelijke uitkomsten:
- Gegrond: het besluit wordt vernietigd. De rechter kan het bestuursorgaan opdragen een nieuw besluit te nemen, of zelf in de zaak voorzien
- Ongegrond: het besluit blijft in stand
- Niet-ontvankelijk: het beroep voldoet niet aan de formele eisen
Hoger beroep
Na de uitspraak van de rechtbank is hoger beroep mogelijk bij:
- Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ABRvS): de meeste bestuursrechtelijke zaken
- Centrale Raad van Beroep (CRvB): sociale zekerheid en ambtenarenzaken
- College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb): economisch bestuursrecht
De termijn voor hoger beroep is 6 weken.
Voorlopige voorziening
Als u niet kunt wachten op de uitspraak (het besluit heeft ingrijpende gevolgen), kunt u de voorzieningenrechter vragen om een voorlopige voorziening. De rechter kan dan het besluit schorsen totdat op het beroep is beslist.
Proceskosten en schadevergoeding
Als uw beroep gegrond wordt verklaard, kan de rechter het bestuursorgaan veroordelen tot:
- Vergoeding van proceskosten: (gedeeltelijke) vergoeding van uw advocaatkosten
- Terugbetaling griffierecht
- Schadevergoeding: als u schade heeft geleden door het onrechtmatige besluit
Veelgestelde vragen
Heb ik een advocaat nodig in het bestuursrecht?
Nee, in het bestuursrecht is een advocaat niet verplicht. U mag zelf procederen. Bij complexe zaken is juridische bijstand echter aan te raden.
Hoe lang duurt een beroepsprocedure?
Een beroepsprocedure bij de rechtbank duurt gemiddeld 6 tot 12 maanden. Bij een voorlopige voorziening beslist de rechter binnen enkele weken.
Kan ik nieuwe argumenten aanvoeren in beroep?
Ja, in beroep kunt u nieuwe gronden aanvoeren die u niet in bezwaar had aangevoerd. De rechter beoordeelt het besluit op alle door u aangevoerde gronden.
Wat als ik de beroepstermijn heb gemist?
Na het verstrijken van de 6-wekentermijn is uw beroep in principe niet-ontvankelijk. Alleen bij een verschoonbare termijnoverschrijding (bijv. ernstige ziekte) kan de rechter een uitzondering maken.