Mishandeling: strafrechtelijke en civiele aspecten
Mishandeling is het opzettelijk toebrengen van pijn of letsel aan een ander. Het is een veelvoorkomend misdrijf in Nederland. In dit artikel leest u wat mishandeling precies inhoudt, welke straffen erop staan en hoe u als slachtoffer schadevergoeding kunt vorderen.
Wat is mishandeling?
Mishandeling is strafbaar gesteld in artikel 300 e.v. van het Wetboek van Strafrecht. De wet onderscheidt vier vormen:
| Vorm | Artikel | Max. straf |
|---|---|---|
| Eenvoudige mishandeling | 300 Sr | 3 jaar |
| Zware mishandeling | 302 Sr | 8 jaar |
| Mishandeling met voorbedachten rade | 301 Sr | 4 jaar |
| Zware mishandeling met voorbedachten rade | 303 Sr | 12 jaar |
Eenvoudige mishandeling
Het opzettelijk toebrengen van pijn of letsel: een klap, een duw, schoppen, bijten. Ook het opzettelijk benadelen van de gezondheid valt hieronder.
Zware mishandeling
Het opzettelijk toebrengen van zwaar lichamelijk letsel: botbreuken, blijvende littekens, orgaanschade, verlies van lichaamsfuncties.
Strafverzwarende omstandigheden
De straf kan worden verhoogd als:
- Het slachtoffer uw partner, kind of ouder is (huiselijk geweld)
- De mishandeling wordt gepleegd tegen een ambtenaar in functie
- Het slachtoffer overlijdt als gevolg van de mishandeling
- De mishandeling plaatsvindt met een wapen
Aangifte doen
Als slachtoffer kunt u aangifte doen bij de politie. De politie neemt uw verklaring op en start een onderzoek. Het Openbaar Ministerie beslist of de verdachte wordt vervolgd.
Schadevergoeding als slachtoffer
Als slachtoffer kunt u schadevergoeding vorderen:
- Via het strafproces: u voegt zich als benadeelde partij in de strafzaak (voeging)
- Via de civiele rechter: u start een aparte procedure voor schadevergoeding
- Schadefonds Geweldsmisdrijven: een eenmalige uitkering voor slachtoffers van geweld (max. €35.000)
Schadeposten
- Medische kosten
- Verlies aan verdienvermogen
- Smartengeld (immateriële schade)
- Reiskosten naar artsen
- Thuiszorg en huishoudelijke hulp
Veelgestelde vragen
Is een duw ook mishandeling?
Ja, ook een duw kan als eenvoudige mishandeling worden aangemerkt als deze opzettelijk pijn of letsel veroorzaakt.
Kan ik een straatverbod krijgen?
Ja, de rechter kan als bijkomende maatregel een contact- of gebiedsverbod opleggen aan de dader.
Wat als de dader minderjarig is?
Bij minderjarige daders geldt het jeugdstrafrecht. De straffen zijn lager en meer gericht op heropvoeding.