No cure no pay przy szkodach osobowych: co może uzgodnić adwokat?
“Nie płaci Pan/Pani nic, jeśli nic dla Pana/Pani nie uzyskamy.” Taka obietnica widnieje na niezliczonych stronach internetowych o szkodach osobowych. Dla komercyjnych biur ds. szkód osobowych jest to już od dawna czymś zwyczajnym; dla adwokatów przez lata obowiązywał zakaz, z wyjątkiem, który obecnie został ostatecznie utrwalony.
Temat ten formalnie nazywa się resultaatgerelateerde beloning (wynagrodzenie uzależnione od wyniku). Warto wiedzieć, jakie obowiązują w tym zakresie granice, ponieważ są one konkretne.
Od eksperymentu do stałej zasady
Od 2014 r. trwał eksperyment, który zezwalał adwokatom w sprawach o szkody osobowe na zawieranie umów uzależnionych od wyniku, jako wyjątek od ogólnego zakazu. Eksperyment ten był wielokrotnie przedłużany i obecnie został ostatecznie utrwalony w Verordening op de advocatuur (rozporządzeniu o adwokaturze), w paragraaf 7.4.3.
Cel jest dwojaki: dostęp do prawa dla osób, które nie kwalifikują się do dofinansowanej pomocy prawnej, ale nie stać ich również na adwokata, oraz adwokaci, którzy mogą konkurować z komercyjnymi biurami ds. szkód osobowych.
Twarde granice
Regulacja nie daje wolnej ręki. Obowiązują dwa maksima, w zależności od tego, kto wykłada koszty z góry:
- jeśli adwokat nie wykłada kosztów z góry, honorarium wynosi najwyżej 25% uzyskanego wyniku, a zwykła stawka godzinowa może zostać podwyższona o współczynnik 2;
- jeśli adwokat tak wykłada koszty z góry – na przykład ekspertyzy medyczne lub opłatę sądową – maksimum wynosi 35% wyniku, z podwyższeniem stawki godzinowej o współczynnik 2,5.
Jeśli adwokat przedstawi Panu/Pani procent powyżej tych granic, taka umowa jest sprzeczna z rozporządzeniem.
Nie każda sprawa się kwalifikuje
Regulacja dotyczy spraw o szkody osobowe i szkody z tytułu śmierci, i tylko wtedy, gdy rzeczywiście jest o co prowadzić postępowanie: musi istnieć spór prawny co do odpowiedzialności, związku przyczynowego lub istnienia szkody. Musi też istnieć niepewność co do spodziewanego wyniku.
Sprawa, w której ubezpieczyciel już uznał odpowiedzialność i negocjuje się wyłącznie o kwotę, nie nadaje się więc do tego bez dodatkowych warunków. To logiczne: bez ryzyka nie da się uzasadnić dodatku za ryzyko.
Adwokat czy biuro ds. szkód osobowych
U adwokata wie Pan/Pani, na czym stoi: maksima są zapisane w rozporządzeniu i obowiązuje prawo dyscyplinarne. Komercyjne biura ds. szkód osobowych nie podlegają Verordening op de advocatuur i nie są związane tymi samymi procentami. Proszę więc szczególnie uważnie przyjrzeć się umowie i zwrócić uwagę na to, co dzieje się z kosztami pozasądowymi, które zwraca strona przeciwna.
Rozsądnym sprawdzeniem z wyprzedzeniem jest to, czy usługodawca posiada Nationaal Keurmerk Letselschade (krajowy znak jakości ds. szkód osobowych).
O co zapytać przed podpisaniem
- Od jakiej kwoty liczony jest procent: od całkowitego odszkodowania czy od tego, co pozostaje po odliczeniu kosztów?
- Kto wykłada koszty z góry i jakie maksimum się z tym wiąże?
- Co dzieje się z kosztami pozasądowymi zwróconymi przez stronę przeciwną?
- Co będzie, jeśli sprawa zostanie przerwana w trakcie albo Pan/Pani przejdzie do innej osoby prowadzącej sprawę?
W razie potrzeby proszę najpierw dać umowę do sprawdzenia. Umowa o honorarium to taka, która będzie Pana/Panią obowiązywać przez lata.
Najczęściej zadawane pytania
Czy adwokat może uzgodnić zasadę „no cure no pay” w sprawie o odszkodowanie za szkody osobowe?
Tak. Wynagrodzenie uzależnione od wyniku w sprawach o szkody osobowe i na wypadek śmierci zostało ostatecznie uregulowane jako wyjątek od ogólnego zakazu w *Verordening op de advocatuur* (Regulamin adwokatury), w paragrafie 7.4.3.
Jaki jest maksymalny procent, jaki może pobrać adwokat?
Maksymalnie 25% uzyskanego wyniku, jeśli adwokat nie zalicza kosztów z góry, oraz maksymalnie 35%, jeśli je zalicza. Stawka godzinowa może być wówczas podwyższona odpowiednio o współczynnik 2 i 2,5.
Czy każda sprawa o odszkodowanie za szkody osobowe kwalifikuje się do takiej umowy?
Nie. Musi istnieć spór prawny dotyczący odpowiedzialności, związku przyczynowego lub istnienia szkody, a także niepewność co do oczekiwanego wyniku. Jeśli odpowiedzialność została już uznana i negocjacje dotyczą wyłącznie wysokości odszkodowania, sprawa nie nadaje się do tego bez dodatkowych warunków.
Czy te same zasady obowiązują biuro odszkodowań?
Nie. Komercyjne biura odszkodowań nie podlegają *Verordening op de advocatuur* i nie są związane tymi limitami procentowymi. Dlatego należy dokładnie przeczytać ich umowę.
O co powinienem zapytać przed podpisaniem umowy?
Od jakiej kwoty obliczany jest procent, kto zalicza koszty z góry i jaki jest maksymalny limit, co dzieje się z kosztami pozasądowymi zwróconymi przez przeciwną stronę oraz co obowiązuje, jeśli sprawa zostanie przerwana przed zakończeniem.
Wybór osoby prowadzącej sprawę w Rijswijk
Jeśli z Rijswijk szuka Pan/Pani pomocy prawnej w sprawie o szkodę osobową, pytanie, w jaki sposób Pan/Pani płaci, jest co najmniej tak samo ważne jak to, kogo Pan/Pani angażuje.
Proszę najpierw bezpłatnie sprawdzić, czy być może kwalifikuje się Pan/Pani do dofinansowanej pomocy prawnej – wtedy umowa uzależniona od wyniku często w ogóle nie jest potrzebna. Mieszkańcy Rijswijk mogą w tej sprawie zgłosić się do Het Juridisch Loket Den Haag (punkt informacji prawnej; Bezuidenhoutseweg 60, 2594 AW Den Haag), telefon 0900-8020. Zobacz het juridisch loket den haag.
Jeśli dojdzie do postępowania sądowego, sprawa Pana/Pani jako mieszkańca Rijswijk będzie rozpatrywana przez Rechtbank Den Haag (sąd rejonowy), Prins Clauslaan 60, 2595 AJ Den Haag (telefon 088-361 1000). W tym sądzie naliczana jest również opłata sądowa – jeden z kosztów, o których z góry warto wiedzieć, kto je wykłada. Zobacz rechtspraak.nl.
Jeśli w wyniku wypadku pozostaje Pan/Pani tymczasowo bez dochodu i nie jest Pan/Pani w stanie ponieść również opłaty sądowej, proszę zapytać w Gemeente Rijswijk (urząd gminy) o szczególną pomoc finansową na koszty procesu: rijswijk.nl.
Niniejsza informacja ma charakter ogólny i nie stanowi porady prawnej dotyczącej Pana/Pani osobistej sytuacji. Sprawdzono w sierpniu 2026 r. na podstawie informacji Nederlandse orde van advocaten (niderlandzkiej izby adwokackiej) o wynagrodzeniu uzależnionym od wyniku.