Gratis cliëntenondersteuning: onafhankelijke hulp bij de overheid
Wist u dat u als burger gratis recht heeft op onafhankelijke ondersteuning als u te maken krijgt met de gemeente, het UWV of andere overheidsinstanties? Dit heet cliëntenondersteuning en is wettelijk geregeld in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015). In dit artikel leest u wat cliëntenondersteuning inhoudt, wanneer u er gebruik van kunt maken en hoe u het aanvraagt.
Wat is cliëntenondersteuning?
Cliëntenondersteuning is onafhankelijke ondersteuning bij het verkrijgen van informatie, advies en hulp bij het regelen van zaken op het gebied van:
- Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning): hulp bij het huishouden, begeleiding, dagbesteding, beschermd wonen
- Jeugdwet: jeugdhulp, jeugdbescherming
- Participatiewet: bijstand, re-integratie, tegenprestatie
- Wet langdurige zorg (Wlz): langdurige zorg in een instelling of thuis
- Zorgverzekeringswet: geschillen met uw zorgverzekeraar
De ondersteuner helpt u om uw situatie in kaart te brengen, bereidt gesprekken met de gemeente voor, gaat mee naar keukentafelgesprekken en helpt bij bezwaar als u het niet eens bent met een beslissing.
Uw wettelijk recht
Gemeenten zijn wettelijk verplicht om gratis onafhankelijke cliëntenondersteuning aan te bieden. Dit is vastgelegd in:
- Artikel 2.2.4 Wmo 2015: de gemeente draagt zorg voor de beschikbaarheid van onafhankelijke cliëntenondersteuning
- De ondersteuning moet gratis zijn
- De ondersteuning moet onafhankelijk zijn van de gemeente (de ondersteuner mag geen belang hebben bij de uitkomst)
- De ondersteuning is beschikbaar voor alle inwoners, niet alleen voor mensen die al een Wmo-voorziening hebben
Wanneer kunt u een beroep doen op cliëntenondersteuning?
Bij het aanvragen van hulp of voorzieningen
- U wilt een Wmo-voorziening aanvragen (huishoudelijke hulp, scootmobiel, woningaanpassing)
- U heeft een keukentafelgesprek met de gemeente en wilt iemand meenemen die uw belangen behartigt
- U wilt bijzondere bijstand of een schuldhulpverleningstraject aanvragen
- U zoekt jeugdhulp voor uw kind
Bij problemen met een beslissing
- Uw aanvraag is afgewezen en u wilt weten of bezwaar zinvol is
- Uw voorziening is verminderd of stopgezet na een herbeoordeling
- U bent het niet eens met de eigen bijdrage die u moet betalen
- U wilt bezwaar maken en heeft hulp nodig bij het schrijven van een bezwaarschrift
Bij het verlengen of wijzigen van hulp
- Uw situatie is veranderd en u heeft meer of andere hulp nodig
- De indicatie loopt af en moet worden verlengd
- U wilt overstappen naar een andere zorgaanbieder
Wie biedt cliëntenondersteuning aan?
De meest bekende organisaties die cliëntenondersteuning bieden zijn:
- MEE: de grootste aanbieder van onafhankelijke cliëntenondersteuning in Nederland, actief in vrijwel alle gemeenten
- Zorgbelang/Adviespunt Zorgbelang: biedt ondersteuning bij zorgvragen
- Sociaal Raadslieden: gemeentelijke adviseurs die helpen bij juridische en financiële vragen
- Vrijwillige cliëntenondersteuners: getrainde vrijwilligers die namens de gemeente ondersteuning bieden
- Het Juridisch Loket: gratis juridisch advies bij eenvoudige juridische vragen
Wat doet een cliëntenondersteuner?
Een cliëntenondersteuner kan u op verschillende manieren helpen:
- Informatie geven: uitleg over uw rechten, de procedures en beschikbare voorzieningen
- Gesprekken voorbereiden: samen met u het keukentafelgesprek of de aanvraag voorbereiden
- Meegaan naar gesprekken: aanwezig zijn bij het keukentafelgesprek of de hoorzitting bij bezwaar
- Helpen bij bezwaar: ondersteuning bij het schrijven van een bezwaarschrift
- Doorverwijzen: als u specialistische juridische hulp nodig heeft, verwijst de ondersteuner u door
- Bemiddelen: contact leggen met de gemeente als er miscommunicatie is
Wat doet een cliëntenondersteuner niet?
- De ondersteuner neemt geen beslissingen voor u
- De ondersteuner is geen advocaat en voert geen juridische procedures
- De ondersteuner biedt geen zorg maar helpt bij het regelen van zorg
Hoe vraagt u cliëntenondersteuning aan?
- Bel uw gemeente: vraag naar onafhankelijke cliëntenondersteuning. De gemeente is verplicht u te informeren over de mogelijkheden
- Neem contact op met MEE: bel de MEE-lijn (0900-999 88 88) of kijk op mee.nl
- Vraag ernaar bij het wijkteam: het sociaal wijkteam kan u doorverwijzen naar een cliëntenondersteuner
- Zorgbelang: zoek het Adviespunt Zorgbelang in uw regio
Veelgestelde vragen
Kost cliëntenondersteuning geld?
Nee, onafhankelijke cliëntenondersteuning is volledig gratis. De gemeente betaalt de kosten. U hoeft geen eigen bijdrage te betalen.
Is de cliëntenondersteuner echt onafhankelijk?
Ja, de wet schrijft voor dat de ondersteuning onafhankelijk moet zijn. De ondersteuner werkt in uw belang, niet in het belang van de gemeente. Als u twijfelt aan de onafhankelijkheid, kunt u dit melden bij de gemeente of een andere organisatie zoeken.
Kan ik ook cliëntenondersteuning krijgen bij het UWV?
Ja, ook bij het UWV kunt u ondersteuning krijgen. De cliëntenondersteuner kan u helpen bij het begrijpen van UWV-beslissingen en bij het maken van bezwaar. Neem contact op met MEE of het Juridisch Loket.
Wat als de gemeente mij niet wijst op cliëntenondersteuning?
De gemeente is verplicht om u te informeren over het recht op onafhankelijke cliëntenondersteuning. Als de gemeente dit nalaat, kunt u hier een klacht over indienen bij de gemeente of de Nationale Ombudsman.