Conformiteit en garantie bij aankopen: uw wettelijke rechten
Als u een product koopt, moet het aan de overeenkomst voldoen. Dit heet conformiteit. Vertoont het product een gebrek? Dan heeft u recht op reparatie, vervanging of geld terug. In dit artikel leggen wij uit wat conformiteit precies betekent, hoe het verschilt van garantie en wat u kunt doen bij een defect product.
Wat is conformiteit?
Conformiteit (artikel 7:17 BW) betekent dat een product de eigenschappen moet bezitten die u als koper op grond van de overeenkomst mocht verwachten. Een product is non-conform als het:
- Niet werkt of niet functioneert zoals beschreven
- Niet de kwaliteit heeft die u redelijkerwijs mag verwachten
- Niet geschikt is voor normaal gebruik
- Niet overeenkomt met de beschrijving, het monster of het model
- Niet de duurzaamheid heeft die u redelijkerwijs mag verwachten
Wat mag u verwachten?
De verwachting hangt af van:
- De prijs van het product
- De aard van het product
- Wat de verkoper heeft meegedeeld (reclame, productbeschrijving)
- De leeftijd van het product (nieuw vs. tweedehands)
- Het merk en de reputatie
Bewijsvermoeden: 1 jaar
Bij een koop van een professionele verkoper (winkel, webshop) geldt een bewijsvermoeden: als het gebrek zich openbaart binnen 1 jaar na aankoop, wordt vermoed dat het product al bij de levering non-conform was. De verkoper moet dan bewijzen dat het product wél in orde was bij levering.
Na 1 jaar verschuift de bewijslast naar de consument: u moet dan aantonen dat het gebrek er al bij de levering was.
Uw rechten bij non-conformiteit
Als een product non-conform is, heeft u recht op (in deze volgorde):
- Reparatie of vervanging: de verkoper moet het product kosteloos repareren of vervangen. U kiest welke optie u wilt, tenzij dat onredelijk is
- Prijsvermindering: als reparatie of vervanging niet mogelijk of niet tijdig is
- Ontbinding: bij een ernstig gebrek kunt u de koop ontbinden en uw geld terugkrijgen
De verkoper moet dit doen zonder kosten voor u (geen verzendkosten, arbeidskosten of materiaalkosten).
Verschil tussen conformiteit en garantie
| Aspect | Wettelijke conformiteit | Fabrieksgarantie |
|---|---|---|
| Bron | De wet (artikel 7:17 BW) | Vrijwillig aangeboden door fabrikant |
| Duur | Geen vaste termijn ("redelijke verwachting") | Bepaalde termijn (bijv. 2 jaar) |
| Bewijslast | Eerste jaar bij verkoper | Volgens garantievoorwaarden |
| Aanspreken | De verkoper (winkel/webshop) | De fabrikant |
| Kan worden beperkt? | Nee (dwingend recht) | Ja (garantievoorwaarden gelden) |
Belangrijk: fabrieksgarantie komt bovenop uw wettelijke rechten. Een verlopen fabrieksgarantie betekent niet dat u geen rechten meer heeft — uw wettelijke recht op conformiteit geldt nog steeds.
Hoe lang moet een product meegaan?
De wet noemt geen vaste termijn. De redelijke verwachting hangt af van het type product:
- Wasmachine: 7-10 jaar
- Smartphone: 2-4 jaar
- Winterjas: 3-5 seizoenen
- Televisie: 5-8 jaar
- Laptop: 3-5 jaar
- Schoenen: 6 maanden - 2 jaar (afhankelijk van prijs en kwaliteit)
Deze termijnen zijn richtlijnen — de concrete verwachting hangt af van de prijs, het merk en wat de verkoper heeft meegedeeld.
Stappenplan bij een defect product
- Meld het gebrek aan de verkoper: doe dit schriftelijk (e-mail) en beschrijf het probleem
- Vraag om reparatie of vervanging: geef de verkoper een redelijke termijn
- Geen oplossing? Vraag prijsvermindering of ontbinding (geld terug)
- Verkoper weigert? Stuur een aangetekende sommatie met een laatste termijn
- Nog steeds geen oplossing? Schakel een geschillencommissie, het Juridisch Loket of de kantonrechter in
Veelgestelde vragen
Mag de verkoper zeggen "de garantie is verlopen"?
De verkoper mag dat zeggen over de fabrieksgarantie, maar niet over uw wettelijke rechten. Uw recht op conformiteit geldt onafhankelijk van de fabrieksgarantie. Als u redelijkerwijs mag verwachten dat het product langer meegaat, kunt u de verkoper alsnog aanspreken.
Moet ik het aankoopbewijs bewaren?
Ja, het is verstandig om uw kassabon of factuur te bewaren als bewijs van aankoop. Zonder aankoopbewijs is het lastig om de verkoper aan te spreken. Een bankafschrift of e-mailbevestiging kan ook als bewijs dienen.
Geldt conformiteit ook bij tweedehands producten?
Ja, maar de verwachtingen zijn lager bij tweedehands producten. U mag minder verwachten van een tweedehands product, afhankelijk van de prijs, leeftijd en staat bij aankoop.
Moet ik de verkoper of de fabrikant aanspreken?
Bij non-conformiteit spreekt u altijd de verkoper aan (de winkel of webshop waar u heeft gekocht). De verkoper is uw contractspartij en verantwoordelijk voor conformiteit. Bij fabrieksgarantie kunt u ook rechtstreeks bij de fabrikant terecht.